Aikido açısından önemli fakat aikido sanatından çok önce yayımlanmış bir metnin İngilizce (ve ayrıca İspanyolca) çevirisi ekim ayında yayımlandı. Budō Hiketsu — Aiki no Jutsu: The Secrets of the Art of Aiki (Secrets of Budō) (Japonca orijinal başlık 武道秘訣 合気之術). Aiki kavramının ne anlama geldiğini, tarihini araştırırken Budo Hiketsu — Aiki no Jutsu başlıklı Japonca metne referans verildiğini çok kez görmüştüm, fakat Batı dillerine bir çevirisi henüz yoktu. Arjantinli aikido ustası Gabriel Benítez tarafından hem İngilizceye (ve İspanyolcaya) çevrilen bu metni gelin inceleyelim.
Metin, Bukotsu Koji (武骨居士) mahlasını kullanan Kondō Yoshizō (近藤嘉三, 1863-1933) tarafından 1892’de kaleme alınmış ve metin sonraki yıllarda birkaç kez yeniden basılıp ün kazanmıştır. Çevirmenin önsözünde belirtilene göre yazar Kondō bir hipnoz ve okültizm uzmanı ve yazar kendi önsözünde metni yazma amacını kabaca şöyle açıklıyor; “Meiji restorasyonundan bu yana ülkemizin savaşçı ruhu zayfladı ve aiki kayboldu. Şu an barış döneminde olsak da diğer dünya devletleri zayıf düşenin üstüne çullanmak için hazır bekliyor. O yüzden eski savaşçı ruhumuzu yeniden bulmak lazım. Bu sebeple öğrendiğim aiki sanatının sırlarını yazıya dökmeye karar verdim.”
İlginç bir nokta ise Kondō’nun, çeşitli tarihsel ve çevresel sebepler yüzünden aiki’nin sadece Japonlarca kavranabileceğini, diğer milletlerin aiki’yi kavrayabilecek çapta olmadığını belirtmesi. Bugün dünyanın her yerinde aikido çalışıldığını görse ne derdi acaba? (Metin boyunca aiki’nin ne anlamda kullanıldığını Ai, Ki, Kiai, Aiki ve Aikido Ne Demek? başlıklı bir yazıda ele alacağım için burada ele almıyorum.)
Metin 5 bölümden oluşuyor; 1. bölümde aiki’nin ne olduğu açıklanıyor, 2. bölümde Napolyon, Cengiz Han, Miyamoto Musashi gibi savaşçı ve komutanlar üzerinden aiki’ye örnekler veriliyor, 3. bölümde aiki aşamasına ulaşmak için önce zihnin ve ki’nin geliştirilmesi gerektiği belirtiliyor, 4. bölümde aiki’nin 2 önemli şeyden oluştuğu ve bunların rakibin zihnini okuma ve rakibe kiai uygulama olduğu belirtiliyor, 5. bölümde ise aiki’nin sırrının sözle, yazıyla aktarılabilecek kadar basit bir şey olmadığı ve okuyucuların bu sırrı nerede araması gerektiği söyleniyor.
Yazar metin boyunca aiki sanatında başvurulan sen no sen (先の先), go no sen (後の先), kakehiki no kiai (掛引の氣合), kakegoe (掛聲) gibi savaş sanatı kavramlarına da değiniyor.
Although the Chinese frequently speak of ki, they confine themselves to discussing it in words and fail to acquire the art of Aiki in practice. Westerners, for their part, are skilled at making and using instruments, but they do not know the art of Aiki, which belongs to the realm of nature’s creative activity and operates without mechanisms. (sayfa 12)
Çinliler ki’den çokça bahsediyorlar fakat sözde kalmanın ötesine geçmiyorlar ve bu sebeple Aiki sanatını icraate dökmeyi beceremiyorlar. Batılılar ise alet yapmada ve kullanmada yetenekliler, fakat Aiki sanatını bilmiyorlar. Aiki sanatı doğanın yaratıcı etkinliğinin bir ürünüdür ve mekanizmalarla işlemez. (İngilizceden çev. Ümit Duran)
Çevirmenin önsöz, sözlük ve kronoloji ekleyerek güçlendirdiği bu metin, aiki kavramına dair bilgisini geliştirmek isteyenler için önemli bir kaynak olarak okuyucularını bekliyor.
editör ve çevirmen: Gabriel Benítez
ebat: 15 x 23 cm
sayfa sayısı: 78
İngilizce ilk basım: Ekim 2026
ISBN: 979-8162591207
kitap hakkında bilgi: https://www.amazon.com/dp/B0HN3QNZMW?th=1
İyi okumalar dileriz!
Ümit Duran